PAROHIJA PETA NIŠKA (HRAM SVETOG VELIKOMUČENIKA I ISCJELJITELJA PANTELEJMONA) NIŠ

Web:  https://eparhijaniska.rs/parohije/%D0%B0-%D0%BD-%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%9B%D0%B5-%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%BE/6286-ni%C5%A1-hram-svetog-pantelejmona-hramovi

Paroh:  jerej Bojan Veličković

Kontakt: +381 01/8215405   

Adresa: Niš 18000, ul. Kosovke Devojke 34    

O parohiji

Niš je najveći grad u jugoistočnoj Srbiji i sedište Nišavskog upravnog okruga. Odrediti tačno godinu podizanja ili obnove manastirskog hrama posvećenog svetom Pantelejmonu u Nišu nije lako. Svakako ovaj poduhvat Nemanjin nije mogao biti izveden za vreme trajanja rata. Imajući ovo u vidu možemo reći da je Nemanja počeo podizati ovu svoju zadužbinu od 1184. do 1185. godine, ili do 1188. godine. Nemanja je, verovatno, zatekao skroman manastirčić, pa ga je obnovio i podigao, proširio i ukrasio spolja i iznutra, te ga je prilozima materijalno obezbedio i verski život pojačao. Ovo je, po monumentalnosti arhitekture i lepoti živopisa, bila veličanstvena Nemanjina zadužbina. Prvovenčani u očevoj biografiji ravna je sa najlepšim i najvećim manastirima i crkvama iz doba velikog župana Nemanje, pa i sa manastirom Studenicom. Prvobitna Crkva bila je više sadašnje Crkve, i kao sve ondašnje tvorevine, odlikovala se lepotom i veličinom. Kako je hram izgledao može se samo pretpostavljati. Osnov mu je, izgleda, u vidu krsta. Verovatno je bio bogato ukrašen i u sjaju i bogatstvu, kao ostale Nemanjine zadužbine i lavre. Takođe pored ovoga hrama došlo je do istoriskog susreta velikog župana Stevana Nemanje i energičnog nemačkog cara Fridriha Barbarose. Do njihovog ličnog susreta došlo je 27. jula 1189. godine, kada je Barbarosa krenuo u Treći krstaški rat za oslobođenje Jerusalima. Tom prilikom, kažu neki istoričari, potpisan je međusobni ugovor o prijateljstvu. Na Markovdan 25. aprila, 1878. godine položen je kamen temeljac za novi hram u čast i slavu svetog velikomučenika Pantelejmona. Mesto za hram izabrano je jugozapadno niže od temelja stare Nemanjine zadužbine i pored samog izvora lekovite vode. Narod željan da vidi obnovljenu svetinju gotovo za tri meseca sagradi sadašnji hram i osveti ga 27. jula iste godine. Čin osvećenja obavio je ondašnji niški mitropolit deda Viktor Čolaković Hilandarac. Na dan svetog Simeona Mirotočivog 27. februara 2008. godine, na Arhijerejskoj Liturgiji osveštan je temelj novog dela hrama koji je na postojeću crkvicu sa istočne strane dozidan. Temelje je osvetio Preosvećeni Episkop niški Gospodin Irinej. 2010. godine služena je prva sveta Liturgija u novom delu hrama, koju je služio Njegova Svetost Patrijarh srpski gospodin Irinej. Na hramu predstoji ikonopisanje kako bi zablistao u punom sjaju.    

Izvor profilne fotografije i teksta o parohiji: https://eparhijaniska.rs/parohije/%D0%B0-%D0%BD-%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%9B%D0%B5-%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%BE/6286-ni%C5%A1-hram-svetog-pantelejmona-hramovi